Cần xuất phát từ lợi ích chung của địa phương và đông đảo người dân

 Dài hơn 70 km, đường 293 khởi phát từ TP Bắc Giang, qua một số địa điểm di tích lịch sử, văn hóa (như Thiền viện Trúc Lâm Phượng Hoàng, chùa Vĩnh Nghiêm, chùa Am Vãi, Suối Mỡ, Đồng Thông, Khu bảo tồn Tây Yên Tử) và lên chùa Đồng Yên Tử qua sườn tây dãy Huyền Đinh. 

Khi hoàn thành, đoạn đường này sẽ "kéo gần" điểm du lịch Tây Yên Tử với quốc lộ 1A từ TP Bắc Giang còn khoảng 75 km, gần hơn 30 km so với đi theo đường 31. Không chỉ là con đường du lịch - tâm linh, đường 293 còn hứa hẹn mang lại những lợi ích kinh tế cho hàng nghìn hộ dân ven đường cũng như hàng chục nghìn hộ khác sinh sống chung quanh các điểm du lịch. Việc đầu tư xây dựng con đường này cũng nằm trong chương trình trọng tâm phát triển kinh tế - xã hội mà Đại hội Đảng bộ tỉnh Bắc Giang nhiệm kỳ 2010-2015 đề ra. Được lập quy hoạch cũng như điều tra, xác minh các biện pháp, phương án đền bù giải phóng mặt bằng (GPMB) cho toàn bộ tuyến đường từ năm 2011 nhưng khi triển khai tuyến đường này lại phát sinh vướng mắc ở 20 km đoạn qua huyện Lục Nam. Theo người dân địa phương phản ánh, họ chưa đồng ý cho chính quyền GPMB vì đền bù chưa thỏa đáng, chưa đúng với thực tế và một số sai phạm xảy ra trước đó chưa được giải quyết dứt điểm. Để làm rõ những vướng mắc của người dân liên quan vấn đề này, chúng tôi đã có buổi làm việc với lãnh đạo UBND huyện và Trung tâm phát triển quỹ đất huyện Lục Nam. Giám đốc Trung tâm phát triển quỹ đất Lục Nam Nguyễn Duy Quảng cho biết: Đường 293, có tổng chiều dài 73 km, trong đó có 50 km qua địa bàn huyện Lục Nam. Tổng số hộ dân có quyền lợi liên quan là 3.711 hộ (trong đó giai đoạn I: 1.500 hộ, giai đoạn II: 2.211 hộ). Đến thời điểm này, chỉ còn 138 hộ dân thuộc các xã Cương Sơn, Nghĩa Phương, Vô Tranh, Trường Sơn, Lan Mẫu, Yên Sơn và thị trấn Lục Nam chưa đồng ý với phương án GPMB. Các hộ này kiến nghị được bồi thường diện tích đất hành lang bị thu hồi và tài sản trên đất. Trong số 138 hộ nêu trên, căn cứ nội dung kiến nghị và thực tế sử dụng đất, lại chia thành ba nhóm, thứ nhất: Đất đã cấp sổ đỏ, có trừ 14 m hành lang; thứ hai: Đất không giấy tờ (nguồn gốc do người dân khai hoang hoặc lấn chiếm sử dụng thời gian dài trước đó), thứ ba: Đất đã cấp sổ đỏ vào diện tích hành lang 14 m. Về phương án giải quyết, Phó Chủ tịch UBND huyện Lục Nam Đặng Văn Nhàn cho biết, huyện đã thành lập tổ công tác tổ chức kiểm tra, rà soát, kiến nghị giải pháp và thông báo rộng rãi đến các hộ dân. Theo đó, đối với diện tích đất thuộc nhóm một, được chia thành ba loại: Đối với đất đã cấp sổ đỏ (đã trừ hành lang), chỉ bồi thường tài sản trên đất do tại thời điểm thu hồi (một số từ năm 1983, một số trong các năm 1993-1994) Nhà nước không có chủ trương bồi thường hỗ trợ. Đối với đất ở lâu dài (đã cấp sổ đỏ) mà thiếu hoặc thừa so với diện tích đang sử dụng chỉ căn cứ sổ đỏ để xem xét thực hiện. Đối với diện tích đất nhóm hai (không giấy tờ) hiện chỉ có hai hộ, huyện đang tính toán phương án để trình cấp thẩm quyền xem xét quyết định. Vướng mắc lớn nhất thuộc diện tích của 16 hộ được cấp sổ đỏ cả diện tích hành lang đường (14 m chiều dài từ tim đường). Đây là sai sót hệ thống từ thời điểm cấp sổ do không thống nhất hoặc cố tình làm sai của một số cán bộ xã, huyện. Đối với diện tích này, huyện tiếp tục rà soát, kiểm tra và đề xuất phương án xử lý (có thể thu hồi sổ đỏ và xem xét trách nhiệm của cán bộ nếu việc cấp sai là do cố tình nhằm trục lợi). Ông Đặng Văn Nhàn khẳng định, phương án thực hiện GPMB đường 293 địa bàn huyện Lục Nam là đúng, phù hợp chủ trương của Nhà nước, đã được sự đồng ý của các cơ quan liên quan như Sở Tài nguyên và Môi trường, Sở Giao thông vận tải... Việc các hộ dân khiếu nại cũng đã được trả lời nhiều lần bằng văn bản và đối thoại trực tiếp. Tuy nhiên, một số hộ dân chưa thông suốt vẫn lôi kéo, tổ chức nhiều hộ khác tham gia khiếu nại gây cản trở quá trình triển khai dự án. Như vậy, có thể thấy những vướng mắc trong GPMB đường 293 chỉ liên quan trực tiếp đến rất ít hộ dân, cụ thể là 18 hộ; việc khiếu nại của 120 hộ còn lại đã được UBND huyện Lục Nam trả lời là đúng pháp luật, đúng thẩm quyền. Hơn hết, để nhanh chóng bàn giao mặt bằng cho đơn vị thi công, các bên liên quan cần có sự đồng thuận, thống nhất phương án giải quyết vì lợi ích chung của địa phương và hàng nghìn hộ dân sinh sống ven trục đường này. Bài và ảnh: TRẦN THƯỜNG